„O tym, że Jawa jest przeludniona do ostateczności, a ogromne obszary dawnych Indii Holenderskich są prawie w ogóle nie zamieszkane, wiedzieli doskonale jeszcze poprzedni władcy tej ziemi, Holendrzy. Nigdy jednak niczego nie zrobili, aby temu zapobiec — nic ich nie obchodziły umierające z głodu dzieci, straszliwe epidemie i rozrastające się wokół większych miast kampungi nędzarzy. Dopiero rząd niepodległej Indonezji podjął pierwszą próbę przesiedlania ludności, ale początkowo szło to jak z kamienia. Sułtanowie we wschodnich i północnych prowincjach nie chcieli nawet słyszeć o jakichkolwiek przesiedleńcach, a Indonezja jeszcze po uzyskaniu niepodległości była taką dziwną republiką, że sułtanowie rządzili się w niej tak, jak władcy feudalni w Europie przed sześciuset laty. Brakło zresztą pieniędzy na masowy przerzut ludności, a szczerze mówiąc nawet bardzo biedni Jawajczycy sami też się nie kwapili do przeprowadzki. Powodowało nimi zapewne doświadczenie wielu pokoleń, które mówiło, że jest źle, ale po każdej zmianie może być tylko jeszcze gorzej.
Wreszcie, z początkiem lat pięćdziesiątych, uczyniono pierwszy krok. Rząd znalazł na wschodnim Kalimantanie spory rejon, nie podlegający władzy żadnego sułtana — pewno dlatego, że Ich Sułtańskie Wysokości miały niedokładne mapy albo w ogóle nie umiały czytać map. Chłopom obiecano na własność tyle ziemi, ile tylko jej potrafią wydrzeć z gardła zaborczego lasu tropikalnego. Rząd zagwarantował wieczyste użytkowanie ziemi (ale bez prawa jej odsprzedawania), a także wziął na siebie budowę szkół, meczetów, kanałów ze słodką wodą. O drogach nie było mowy. Na całym Borneo — a jest to wyspa znacznie większa od Polski — jest zaledwie 500 kilometrów dróg bitych.“(15)